TL krediler cazip olmaktan çıktı

Ekonomide kıymetli bir süreçten geçiyoruz. TL’nin alım gücünün düştüğü, enflasyonun arttığı bir devirdeyiz. Buna rağmen liralaşma stratejisi çerçevesinde TCMB ve BDDK tarafından alınan tedbirler var. Bu tedbirler sizi nasıl etkiliyor?

Pandemi sonrasında biraz yaşadığımız sakinliğin gerisinden süratli bir toparlanma sürecine girdik. Bu bize biraz olağan yurt dışının tesiriyle bir arada, gerisinden Ukrayna-Rusya Savaşı ister istemez güç fiyatlarında, emtia fiyatlarında bir artış biçiminde yansıdı. İçerde kurlardaki hareketlilik beraberinde ister istemez ithalat yoluyla fiyatlara yansıdı ve enflasyonda beklenenin üzerinde bir artışa yol açtı. Kur Muhafazalı Mevduat hesabının gündeme gelmesi aslında kurdaki hareketliliği kıymetli ölçüde dizginledi. Ve Türk Lirası, liralaşma dediğimiz bir yeni bir yapıya bizi büründürdü. Bankacılık kesimi açısından baktığımızda pasifler içerisinden TL’nin hissesinde kıymetli bir düzelme, düzgünleşme yapılmış durumda. Bu doğal beraberinde vadelerin uzamasına da imkan verdi. Bankacılık dalı açısından KKM ile birlikte gelen bu yapı bizim pasifimizin hem TL yükünün artmasına, hem de vadelerin uzamasına hasebiyle olumlu manada bir etkilenmeye yol açtı. Fakat enflasyondaki hareketlilik beraberinde ister istemez bir ekip önlemleri de alma muhtaçlığı hissettirdi. Enflasyonist ortamda kredi tarafından geldiği için evvel Merkez Bankası’nın gerisinden BDDK’nın aldığı önlemlerle hem kredi büyümesini denetim altına almak hem bu manada kurdaki hareketliliği yönetmek ismine değerli bir adımdı. Bunun tesirlerini görüyoruz, bunun doğal makro ihtiyati önlemler beraberinde kredi büyümesini frenlemiş durumda. 6 aylık bir büyümenin bundan sonraki süreçte birebir süratle devam etmeyeceğini öngörüyorum.

KREDİ KULLANDIRIMI OLAĞANA DÖNDÜ

BDDK tedbiri sonrası kesimde ve şirketlerde baş karışıklığı oldu, sonrasında birtakım açıklamalar yapıldı. Bu karışıklık tam olarak giderildi mi?

Cuma akşamı açıklama olunca ister istemez bir belirsizlik vardı. Gerisinden bir açıklama yayınlandı. Kredi kullanılabilir diye bir ön açıklama vardı. Ve pazartesi gününden itibaren tüm kurumlar bizim kendi bankamız da dahil olmak üzere kapsama girecek olan firmaların durumlarını tespitle geçti. Evvel natürel belirsizlik büyüktü fakat akabinde BDDK ile olan bağlantı ve sorulara verilen karşılıkla birlikte salı gününden itibaren bir olağanlaşmanın içerisine girdik. Şu anda kredi kullanımları artık olağan seyirde devam ediyor.

BDDK’nın belirlediği kapsama giren firmalarla ilgili bir kredi kullanımında kısmı bir daralma yaşanacaktır. Makroihtiyatı önlem emeli kredi büyümesini hem daha sağlıklı yapmak, hem de belirlenmiş/ yapılandırılmış dallara yönelik olarak üretime, ihracata, istihdama yönelik olarak bu kredilerin kullanımını gerçekleştirmek. Bilhassa bu döviz alımına yönelen bir kredi kullanımı varsa da bunu asıl emeline üretime, istihdama yönelik olarak kullanımını sağlamak gayesiyle yönlendirmekti. Bundan sonra her banka artık kendi önlemini aldı. 300’e yakın kurumu ilgilendiriyor. Münasebetiyle bankacılık dalında çalışılan firma adedi olarak bakıldığında bu yönetilebilir bir durum. Hasebiyle bundan sonra artık büyük ölçüde belirsizlik ortadan kalkmış vaziyette, herkes olağan tekrar BDDK ve Merkez Bankası’nın öngördüğü koşullar çerçevesinde kullandırım faaliyetlerini sürdürüyor.

KREDİYİ DİKKATLİCE KULLANDIRIYORUZ

Kredi kullanımından dövize talep ne kadar oluyordu pekala? Ve krediler yavaşladı dediniz, kredi büyümesi bu yıl ne olacak?

İster istemez burada bir yavaşlama kelam konusu zira maliyetler de artmaya başladı. Merkez Bankası’nın zarurî karşılığa getirdiği düzenlemeler ister istemez kredi maliyetlerine yansımış durumda. Kredi maliyetlerinin yükseldiği ortamda artık TL krediler çok cazip olmaktan çıkmış vaziyette. Bundan 1 ay 1.5 ay evvel yüzde 20’ler düzeyinde olan TL kredilerin maliyeti şu anda yüzde 30’ların üzerine çıkmış durumda. Münasebetiyle bu da yatırımcı açısından eski cazibesini yitiriyor, daha dikkatli daha seçerek kullandırılıyor. Bankalar da buna yönelik olarak kullandırdığı kredinin nereye gittiğini takip ettiği için dediğim üzere yatırım, istihdam, ihracat yüklü sektörel tercihler kelam konusu olduğu için burada daha dikkatli bir kullandırım kelam konusu. Bu ister istemez kredi büyümesini bir ölçü frenliyor. Burada dediğim üzere yüzde 60’lara varan bir trend kelam konusuydu, yılbaşından itibaren gerçekleşen lakin bu yılsonuna hakikat yüzde 40’ın da altında bir büyümeyle kapatabilir, kredi büyümesi manasında.

KKM’DE İŞTİRAK BANKALARININ HİSSESİ YÜZDE 15-16 

Faizsiz enstrümanlar enflasyona karşı nasıl bir müdafaa sağlıyor? Altına dayalı kira sertifikası, altın tahvili üzere yeni eserler çıktı. Talep nasıl oldu?

Katılım bankalarının aslında klâsik olarak müşterileri biraz dövizi ve altını, değerli madeni seven bir yapısı var. Bizim yılbaşından evvel iştirak bankalarının döviz mevduatlarının, döviz fonlarının toplam fonuna oranı yüzde 70’in üzerindeydi, 74’lere kadar çıktı. Fakat bu KKM’a iştirak fonu uygulamasının gelmesiyle bir arada tekrar liralaşma bizde de müspet olarak tesirini gösterdi. Bizim şu an bankacılık bölümünde 1 trilyona yaklaştı KKM’ye hacmi. Bizim de yüzde 15-16’lık bir hissemiz var. Bankacılık dalındaki hissesi yüzde 16 yaklaşık işte 160-200 milyar civarında bir fon dövizli hesaplardan TL hesaplara döndü. Tıpkı halde yeniden altın ve altına dayalı kira sertifikası, altın fonlar iştirak bankası müşterilerinin tercih ettiği uygulamalar. Bu son düzenlemelerle birlikte de bilhassa yastık altında tasarrufların sisteme kazandırılmasına yönelik fiziki olarak altın teslimine imkan veren çeyrek hesap uygulamaları tekrar burada da bir hareketlilik oluşturmuş durumda. Hasebiyle iştirak bankaları müşterileri yapıları gereği döviz ve altını bilhassa tercih eden bir yatırımları var lakin KKM’yle bir arada burada müspet tesirini biz gördük. TL’ye kayma, liralaşma tesiri iştirak bankalarında da mevcut. Şu anda iştirak bankalarında bunu görebiliyoruz. Yani dediğim üzere yıl başında yüzde 75’e yüzde 25 üzere bir şeydi dağılımdaydı. Bu alışılmış banka bilançolarını da müspet olarak etkiliyor. Müşterilerinde bu manada Türk Lirasındaki enflasyon karşısında kendilerini korumak, tasarruflarını korumak ismine da değerli bir yatırım aracı haline geldi, KKM.

YURTDIŞI BORÇLANMALAR CAZİP DEĞİL 

Tabii büyüme için dış kaynak da değerli. Sukuk piyasası nasıl şu ortalar?

Katılım bankaları olarak aslında dış kaynakta büyük bir sorun görmüyoruz fakat alışılmış kaynaktan çok maliyetler belirleyici oluyor biraz da. Bilhassa bu CDS’lerin yükseldiği, risk primlerinin artığı, Fed’in faiz artırımıyla birlikte orta vadede yüzde 4’lere ulaşmasının beklendiği bir ortamda risk primi de eklendiğinde şu anda Türkiye’de yurtdışı borçlanmalar çok cazip değil. Cazibesini şu an için, bugünkü aktüel ortamda cazibesini yitirmiş durumda. Münasebetiyle bu maliyetlerle bizim yurt dışından kaynak getirip müşterilere sunmamız onlar açısından da manalı değil. Bugün için sukuk piyasayı hareketli değil lakin geçtiğimiz periyotta iştirak bankaları Yeşil Sukuk dediğimiz alanda önemli faaliyetleri oldu. Burada sukuk piyasasında kıymetli bir hisseye ahibi. Bu sukuk piyasasındaki toplam hacim aslında Hazine’nin sukuk’larını da sayarsak aslında 200 milyara ulaşmış durumda. İştirak bankalarının yüzde 10’luk hissesini, 18 milyarlık bir sukuk hacmi var. Yurt içerisindeki sukuk’lar devam ediyor lakin TL cinsinden. Yurt dışında bu orta biraz daha piyasanın olağanlaşmasını, risk priminin olağan düzeye gelmesini bekliyoruz.

KATILIM BANKALARININ 2022 BÜYÜMESİ YÜZDE 50 

Katılım bankaları bu periyodu nasıl geçirecek? Yılsonu büyümesi ne olacak şirketin?

Katılım bankaları son yıllarda konvansiyonel bankacılığa nazaran daha süratli büyüme trendi sergiledi. Bizim 2021 yılında baktığımız vakit büyüme yüzde 64 olarak gerçekleşti iştirak bankalarında. Bu bankacılık bölümünde yüzde 54 düzeyindeydi, bu yıl ki gelişmelerle tekrar iştirak bankaları bankacılık kesiminin üzerinde bir büyüme trendi izliyor. Hala daha tıpkı biçimde devam ediyor. İştirak bankalarının büyümesi yüzde 50’ler düzeyinde gerçekleşir diye ben iddia ediyorum. Yapıları gereği kesimdeki büyüklükleri gereği biraz daha iştahları ve büyüme trendleri konvansiyonellere nazaran daha fazla. Ben bu yıl da iştirak bankacılığı bölümünün konvansiyonelin üzerinde bir büyüme gerçekleştirmesini bekliyorum.

KAMUDA SERMAYA ARTIŞLARI BÜYÜMEYİ HIZLANDIRDI 

Katılım bankalarının 2025’te bankacılıkta yüzde 15 hisse amacınız vardı. Alınan bu tedbirlerin akabinde bu amaçta gecikme olacak mı?

2019 dediğimiz üzere yani buradan baktığımızda bir 10 sene öncesinde yüzde 4’ler düzeyinde olan bankacılık kesimindeki hissesi, 2019’da yüzde 6’ydı, bu yılbaşı itibariyle yüzde 8’e, faal toplamı içerisindeki hissesi yüzde 8’e yükseldi. Toplanan fonlar mevduat tarafında ise yüzde 10’ların üzerinde bir düzeye geldi iştirak bankaları. 2025’te yüzde 15’e ulaşmak üzere bir stratejik maksat taşıyoruz. Şu anda aslında biz amacımızdan taviz vermiş değiliz, o maksada uygun bir biçimde büyümemiz devam ediyor. Şu anda altı tane iştirak bankası var. Üç tanesi özel dal ve yabancı sermayeli, üç tane de kamu sermayeli. Kamu iştirakleri devreye girmesiyle dalda önemli bir hareketlenme kelam konusu oldu. Biliyorsunuz bankacılık aslında sermaye demek, ne kadar iştahınız olsa da ne kadar büyüme hevesiniz olsa da sermayeyle sınırlısınız burada. Kamuların bu manada bankacılık, iştirak bankacılığındaki sermayeyi artırma manasında değerli bir katkısı oldu. Benim bankamda, Vakıf İştirak Bankası da bu manada ödenmiş sermayesi en güçlü iştirak bankası pozisyonunda. Münasebetiyle bu yapısını sürdürdüğü surece iştirak bankaları büyümelerini hem bölümün üzerinde gerçekleştireceğiz.

BANKALAR VADELERİ BİR ÖLÇÜ KISTILAR

Kredi vadelerinde nasıl bir değişim yaşandı?

Tabii maliyetlerin artmasıyla bir arada artık müşteriler için orta ve uzun vadeli kullanım çok cazibesini yitirdi. Bankalar da art geriye gelen düzenlemelerden sonra biraz daha temkinli olmak ismine vadeleri bir ölçü kıstılar. Bu da alışılmış krediye olan talebi bizatihi bir oto fren görevi görmeye başladı. Şu anda ortalama bir yıl vadeyle ve bir yılın altında süreçler daha çok dönüyor. Uzun vadeli dediğim üzere hem maliyetlerin yüksekliği nedeniyle cazip değil hem de biraz daha bankalar önlerini görmek bu yeni düzenlemelerin tesirlerini tespit etmek ismine bu devirde daha çok kısa vadeli kredilere yönelmiş durumda. 

KAYNAK: DÜNYA

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.